Wat is aquacultuur? | Aquacultuur vlaanderen

Wat is aquacultuur?

 

Aquacultuur is het kweken van aquatische organismen zoals vissen, mollusken (bv. mosselen), crustaceeën (bv. garnalen, krabben en kreeften) en waterplanten (bv. algen). Bij het kweken worden de dierlijke en plantaardige organismen in vijvers en bassins gehouden om deze vervolgens te kunnen verhandelen. Ook het kweken op zee van zeevis en schelpdieren in kweekinstallaties wordt tot de aquacultuur gerekend. 

 

Types aquacultuur in Vlaanderen

 

Aquacultuur op zee (maricultuur)

Onder maricultuur wordt het kweken van aquatische organismen verstaan. Het eindproduct wordt gekweekt op zee waarbij de saliniteit van het water 20‰ overstijgt. De eerste levensfasen van het organisme kunnen doorgebracht worden in brak of zoetwater. Er bestaat momenteel geen Vlaamse maricultuur.

Aquacultuur op de kust

Onder aquacultuur op de kust wordt het kweken van aquatische organismen verstaan. Het eindproduct wordt gekweekt in brak water, zoals estuaria, baaien, lagunes en fjorden, waarvan de saliniteit kan fluctueren tussen 0.5‰ en gewoon zeewater.

 

Aquacultuur in zoetwater

Onder aquacultuur in zoetwater wordt het kweken van aquatische organismen verstaan waarbij het eindproduct wordt gekweekt in zoetwater, zoals in reservoirs, meren, kanalen en grondwater, waarvan de saliniteit maximum 0.5‰ bedraagt. De eerste levensfasen van deze aquatische organismen kunnen worden doorgebracht in brak of marien milieu.

 

Geïntegreerde teelt

Dit is de symbiotische kweek van aquatische organismen. Bv. Aquaponics is de kweek van planten (hydrocultuur) en vissen in een recirculatie omgeving. Door vis te kweken in een tank of gesloten systeem (vb. een recirculatie systeem) accumuleert het dierlijk effluent (waaronder de uitwerpselen) in het water tot een hinderlijk bijproduct. Het effluent-rijke water bevat meer en meer nutriënten en wordt steeds giftiger voor de aquatische dieren. Planten worden gekweekt in systemen (zoals hydrocultuur) die hen toelaat de nutriënten uit het water te gebruiken voor hun groei. De planten nemen de nutriënten op en zuiveren het water. Het schone water kan terug naar de vissen en de cyclus herbegint. (source: Wikipedia)

Algenkweekinstallatie

Algen kunnen afhankelijk van de soort worden gekweekt in zoet water, brak water, zeewater of superzout water. Algen worden gekweekt voor meerdere types van toepassingen: hoogwaardige producten, grondstof voor voedingsproducten, biobrandstof, zuivering van rookgassen en afvalwater, … (zie ook bv. SUNBUILT Algenkweek).

 

   

 

Wist je dat…

  • aquacultuur de snelst groeiende voedsel producerende activiteit ter wereld is?
  • ongeveer 2,5 tot 3% van de dierlijke eiwitten ter wereld voor consumptie uit de visteelt komt?
  • mariene productie sterk toeneemt, maar nog steeds ongeveer de helft van die van zoetwaterproductie is?
  • de twee belangrijkste limiterende factoren voor groei in aquacultuur milieudegradatie en de beschikbaarheid van land en water zijn?
  • macrowieren en mollusken de mariene productie domineren?
  • de totale mariene productie in 2008 ongeveer 33 miljoen ton bedroeg, waarvan slechts 4 miljoen ton bestond uit vis?

Trends en ontwikkelingen

De lange-termijn trend in de aquacultuur is toenemende intensivering, waarmee wordt bedoeld een toenemende controle van productievariabelen als omgeving, bestand en organisme. Daarmee wordt de noodzaak tot efficiëntieverbetering van teelten, het beheersen van effecten van intensivering en conflictbeheersing rond gebruik van hulpbronnen steeds groter. De uitdaging voor strategisch aquacultuuronderzoek is om economische en sociale duurzaamheid te koppelen aan ecologische duurzaamheid. Systeemvergelijkingen - technisch, sociale organisatie, toegang tot hulpbronnen, arbeid enz. - kunnen inzicht geven in de ontwikkelingspotenties van aquacultuur onder specifieke omstandigheden.

Intensivering in de aquacultuur betekent meer aandacht voor biotechnologische en technische aspecten. Werk aan gesloten teeltsystemen wordt steeds belangrijker, ook vanuit milieuoogpunt (vervuiling, ontsnappen van gedomesticeerde/genetisch gemodificeerde dieren). Voor de ontwikkeling van aquacultuur wordt veel verwacht van genetische manipulatie, met name van transgene vissen. Nationaal beleid op gebied van onderzoek en mogelijk vrijgeven van genetisch gemodificeerde aquatische organismen voor teelt is nodig vanuit oogpunt van milieu en van publieksacceptatie. Zulks geldt ook voor het gebruik van medicijnen. Technisch gezien heeft de biologische beheersing van transgene vis door geïnduceerde steriliteit prioriteit, als men de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde aquatische organismen voor commercieel gebruik overweegt.

Referentie: van Zwieter (1998). Kansen en bedreigingen voor aquacultuur in Nederland.